22 - Ⓟ LE NANG HIEN (1921-2014)

Ⓟ LE NANG HIEN (1921-2014) "Femme vêtue d’un ao dai bleu", 1994 Pastel sur papier Signé et daté en haut à droite 68,5 x 53 cm LÊ NĂNG HIỂN (1921-2014) "Người phụ nữ mặc áo dài xanh", 1994 Tranh phấn màu trên giấy Có chữ ký và niên đại ở góc trên bên phải 68,5 x 53 cm Né à Hanoï en 1921 dans une famille confucéenne de la bourgeoisie, Lê Năng Hiển est un artiste autodidacte qui s'impose comme l'une des figures singulières de l'art vietnamien du XXᵉ siècle. Il débute sa carrière dans les années 1930 comme caricaturiste pour le journal Phong Hóa, où ses dessins sont rapidement remarqués et récompensés. À partir des années 1950, il ouvre son propre atelier à Hanoï et collabore avec de nombreux journaux et maisons d'édition en réalisant illustrations, affiches, couvertures et portraits. Durant la guerre, il effectue plusieurs missions sur le terrain dans le nord du Vietnam, réalisant de nombreux croquis de la vie quotidienne et des populations. Peintre polyvalent, Lê Năng Hiển maîtrise la peinture sur soie, le pastel et la laque. Son œuvre est particulièrement reconnue pour ses élégants portraits de femmes vietnamiennes, empreints de délicatesse et de poésie, ainsi que pour ses grandes compositions inspirées de l'histoire nationale. Son style conjugue l'héritage de la tradition picturale vietnamienne et l'influence de la peinture classique occidentale, reflétant son double héritage culturel. Parallèlement à son activité de peintre, Lê Năng Hiển est également écrivain, illustrateur, acteur et metteur en scène. En 1946, il fonde une troupe de théâtre engagée et participe activement à la vie culturelle vietnamienne. En 1960, sur le conseil de son ami le peintre Bùi Xuân Phái, il abandonne le pseudonyme "Zuy Nhat" pour signer définitivement ses œuvres de son véritable nom. Sinh năm 1921 tại Hà Nội trong một gia đình tư sản theo Nho giáo, Lê Năng Hiển là một nghệ sĩ tự học, người đã khẳng định vị trí của mình như một trong những gương mặt độc đáo của nghệ thuật Việt Nam thế kỷ XX. Ông bắt đầu sự nghiệp vào những năm 1930 với vai trò họa sĩ biếm họa cho tờ báo Phong Hóa, nơi các bức vẽ của ông nhanh chóng được chú ý và nhận giải thưởng. Từ những năm 1950, ông mở xưởng sáng tác riêng tại Hà Nội và cộng tác với nhiều tờ báo, nhà xuất bản thông qua việc thực hiện tranh minh họa, áp phích, bìa sách và chân dung. Trong thời chiến, ông thực hiện nhiều chuyến công tác thực địa tại miền Bắc Việt Nam, ghi lại bằng những bản phác họa phong phú về đời sống thường nhật và con người nơi đây. Là một họa sĩ đa tài, Lê Năng Hiển thành thạo nhiều chất liệu và kỹ thuật, từ tranh lụa, phấn màu đến sơn mài. Ông đặc biệt được biết đến qua những bức chân dung thiếu nữ Việt Nam thanh lịch, giàu nét tinh tế và chất thơ, cũng như những bố cục quy mô lớn lấy cảm hứng từ lịch sử dân tộc. Phong cách của ông kết hợp di sản hội họa truyền thống Việt Nam với ảnh hưởng của hội họa cổ điển phương Tây, phản ánh sự giao thoa giữa hai nền văn hóa. Bên cạnh hoạt động hội họa, Lê Năng Hiển còn là nhà văn, họa sĩ minh họa, diễn viên và đạo diễn sân khấu. Năm 1946, ông thành lập một đoàn kịch mang tinh thần dấn thân xã hội và tích cực tham gia đời sống văn hóa Việt Nam. Năm 1960, theo lời khuyên của người bạn thân là họa sĩ Bùi Xuân Phái, ông từ bỏ bút danh "Zuy Nhất" và chính thức ký tên thật của mình trên các tác phẩm nghệ thuật.